ครูวุฒิจากหมาสนุกเพิ่งเขียนเรื่อง แผ่นเลียช่วยให้หมาเหนื่อยและสงบได้จริงไหม จากประสบการณ์ที่ใช้กับน้องที่บ้าน บทความนี้ต่อจากตรงนั้น คือ ถ้าจะซื้อสักแผ่น ควรเลือกแบบไหน ใช้ยังไงให้ปลอดภัย และมีของเล่นแบบอื่นอะไรที่ใช้แทนได้ในบางสถานการณ์
เรื่องลิงก์: ลิงก์ไป Shopee ในบทความนี้เป็นลิงก์ affiliate ถ้าซื้อผ่านลิงก์ SawasdeeDog อาจได้ค่าคอมมิชชันเล็กน้อย โดยราคาที่คุณจ่ายไม่เปลี่ยน เราไม่ได้รับเงินจากแบรนด์ใดเพื่อแนะนำสินค้า ลิงก์จะพาไปหน้ารวมสินค้า ให้เลือกยี่ห้อและขนาดตามเกณฑ์ด้านล่าง
งานวิจัยว่ายังไงบ้าง
บอกกันตรง ๆ ว่างานวิจัยเรื่องนี้ยังมีน้อย
- มีงานวิจัยรองรับ (ขนาดเล็ก): Schipper และคณะ (2008) ให้หมาในคอก 8 ตัวได้ของเล่นยางยัดขนม เทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้อีก 9 ตัว พบว่าหมาที่ได้ของเล่นมีกิจกรรมหาอาหารมากขึ้น และดูเหมือนจะเห่าน้อยลง แต่ผู้วิจัยบอกเองว่าเป็นงานนำร่อง ต้องศึกษาเพิ่ม และงานนี้ใช้ของเล่นยาง ไม่ใช่แผ่นเลีย
- ผลสำรวจเจ้าของ: Heys, Lloyd และ Westgarth (2024) สำรวจเจ้าของหมาในอังกฤษเรื่องการให้อาหารแบบกระตุ้นความคิด (enrichment feeding) พบว่าของที่นิยมใช้คือของเล่นยัดขนม ของแทะ และของเล่นฝึกสมอง ผู้วิจัยระบุว่างานวิจัยที่ยืนยันประโยชน์โดยตรงยังมีน้อย
สรุปคือ แผ่นเลียเป็นของที่สัตวแพทย์และครูฝึกหลายคนแนะนำ และเจ้าของหลายบ้านเห็นผลจริง แต่ยังไม่มีการทดลองที่วัดผลของแผ่นเลียโดยตรง
ข้อที่ต้องรู้ก่อนซื้อ: ควรอยู่ดูทุกครั้ง
คลินิก Walkerville Vet ในออสเตรเลีย รายงานว่าเจอเคสหมาและแมวที่ต้องรักษาเพราะกินแผ่นเลียเข้าไป โดยแมวตัวหนึ่งต้องผ่าตัดเอาสิ่งอุดตันออกจากลำไส้ สัตวแพทย์ของคลินิกเตือนว่าของที่มีกลิ่นอาหารแต่ย่อยไม่ได้อันตรายมาก หมาอาจหงุดหงิดแล้วกัดแผ่นขาดได้แบบไม่มีสัญญาณเตือน และแนะนำว่า ไม่ควรทิ้งหมาไว้กับแผ่นเลียตามลำพัง ช่วงที่หมาต้องอยู่บ้านคนเดียว ให้ใช้ชามกินช้าหรือของเล่นฝึกสมองที่ทนทานแทน
นี่เป็นความเห็นและรายงานเคสจากคลินิกเดียว ไม่ใช่งานวิจัย แต่ก็เป็นเหตุผลที่ดีพอให้เลือกแผ่นที่ทนและอยู่ดูน้องทุกครั้ง โดยเฉพาะหมาที่ชอบกัดของ
เลือกแผ่นเลียยังไง
1. วัสดุ: ซิลิโคนแบบ food grade
แผ่นเลียส่วนใหญ่ทำจากซิลิโคนหรือยาง TPR ให้ดูฉลากว่าเป็น food grade และ ไม่มี BPA เพราะน้องเลียอาหารจากผิวแผ่นตรง ๆ และถ้าจะแช่แข็งหรือเข้าเครื่องล้างจาน ให้ดูว่าผู้ผลิตระบุว่าทนความเย็นและความร้อนได้ ดูแผ่นเลียซิลิโคน
2. ความหนาและความแข็ง
แผ่นที่บางและนิ่มมาก กัดขาดง่ายกว่า ถ้าน้องเป็นสายกัด เลือกแผ่นที่หนาและแข็ง และสังเกตทุกครั้งหลังใช้ว่ามีรอยฟันหรือขอบแหว่งไหม ถ้าเริ่มขาด ให้ทิ้งแล้วซื้อใหม่ (ข้อแนะนำของทีม)
3. ขนาดให้เหมาะกับตัวน้อง
แผ่นเล็กเกินไปสำหรับหมาตัวใหญ่ จะกลายเป็นชิ้นที่ใส่ปากได้ทั้งแผ่น หมาขนาดกลางถึงใหญ่ควรใช้แผ่นที่ใหญ่กว่าปากน้องชัดเจน (ข้อแนะนำของทีม) ดูแผ่นเลียขนาดใหญ่
4. ร่องตื้นหรือร่องลึก
- ร่องตื้น เส้นใหญ่: เลียหมดเร็ว เหมาะกับมือใหม่ หรือหมาที่ยังไม่ชิน
- ร่องลึก ลายถี่: ใช้เวลานานกว่า เหมาะกับหมาที่ชินแล้ว
ข้อนี้เป็นข้อสังเกตจากการใช้งาน ไม่ใช่ผลวิจัย หลายบ้านซื้อสองแบบไว้สลับกัน
5. จุกสุญญากาศใต้แผ่น
ช่วยให้แผ่นติดพื้นหรือผนังห้องน้ำ ใช้ตอนอาบน้ำหรือตัดเล็บได้สะดวก แต่จุกเป็นชิ้นเล็กที่น้องอาจกัดหลุดได้ ถ้าน้องชอบแงะ เลือกแบบไม่มีจุก แล้ววางบนพื้นหรือถาดแทน (ข้อแนะนำของทีม)
6. ล้างง่าย
Walkerville Vet แนะนำให้ล้างแผ่นให้สะอาดทุกครั้งหลังใช้ โดยเฉพาะถ้าป้ายอาหารดิบ และแนะนำให้เลือกแบบที่เข้าเครื่องล้างจานได้
ป้ายอะไรดี
ตามที่ครูวุฒิแนะนำ ใช้ของนิ่มที่ป้ายได้ เช่น
- อาหารเปียกสำหรับหมา ดูอาหารเปียกสุนัข
- กล้วยบด หรือฟักทองต้มบด
- โยเกิร์ตรสธรรมชาติที่ไม่ใส่น้ำตาลหรือสารให้ความหวาน
ป้ายแล้วแช่ช่องฟรีซก่อนให้ น้องจะเลียได้นานขึ้น และนับเป็นส่วนหนึ่งของอาหารทั้งวัน น้องจะได้ไม่อ้วน
ห้ามใช้: อาหารที่มีไซลิทอล (เช่น เนยถั่วบางยี่ห้อ) ช็อกโกแลต องุ่น ลูกเกด หัวหอม กระเทียม ดูรายละเอียดเพิ่มได้ในอาหารคนที่น้องหมากินไม่ได้
ของเล่นแบบอื่นที่ใช้แทนได้ในบางสถานการณ์
แต่ละแบบเหมาะกับคนละสถานการณ์
- ชามกินช้า (slow feeder): ใช้กับอาหารมื้อหลักได้ทุกวัน และ Walkerville Vet แนะนำเป็นทางเลือกสำหรับช่วงที่หมาอยู่ลำพัง ดูชามกินช้า
- ของเล่นยางยัดขนม: แบบเดียวกับที่ใช้ในงานของ Schipper (2008) เลือกขนาดให้ใหญ่กว่าปากน้อง และเลือกยางแบบแข็งสำหรับหมาที่กัดแรง ดูของเล่นยางยัดขนม
- แผ่นดมกลิ่น (snuffle mat): ซ่อนอาหารเม็ดไว้ให้ดมหา ใช้จมูกแทนลิ้น ต้องอยู่ดูเหมือนกันเพราะเป็นผ้า ดูแผ่นดมกลิ่น
สรุปสั้น ๆ
- เลือกซิลิโคน food grade ไม่มี BPA หนาพอ และใหญ่กว่าปากน้อง
- ร่องตื้นสำหรับมือใหม่ ร่องลึกสำหรับหมาที่ชินแล้ว
- ถ้าน้องชอบแงะ เลี่ยงแบบมีจุกสุญญากาศ
- อยู่ดูทุกครั้ง ช่วงอยู่บ้านคนเดียวใช้ชามกินช้าหรือของเล่นยางที่ทนแทน
- ล้างทุกครั้ง และเปลี่ยนแผ่นใหม่เมื่อเริ่มขาด
เมื่อไรควรพาไปหาหมอ
- สงสัยว่าน้องกลืนชิ้นส่วนแผ่นเลียหรือจุกสุญญากาศเข้าไป แม้ยังไม่มีอาการ
- อาเจียนซ้ำ ๆ ไม่กินอาหาร ท้องอืด หรือไม่ถ่ายหลังเล่นของเล่น
- น้องเลียตัวเอง เลียพื้น หรือเลียผนังมากผิดปกติ ซึ่งครูวุฒิก็เตือนไว้ในบทความเช่นกัน
บ้านไหนใช้แผ่นเลียอยู่ ป้ายอะไรแล้วน้องชอบที่สุด มาแชร์กันหน่อยครับ
แหล่งอ้างอิง
- ครูวุฒิ (2569). แผ่นเลีย (lick mat) ทำให้หมาเหนื่อยและสงบได้จริงไหม ทำไมบางทีได้ผลกว่าพาไปวิ่ง. หมาสนุก
- Schipper, L.L., Vinke, C.M., Schilder, M.B.H., Spruijt, B.M. (2008). The effect of feeding enrichment toys on the behaviour of kennelled dogs (Canis familiaris). *Applied Animal Behaviour Science*, 114, 182–195.
- Heys, M., Lloyd, I., Westgarth, C. (2024). 'Bowls are boring': Investigating enrichment feeding for pet dogs and the perceived benefits and challenges. *Veterinary Record*, 194(4).
- Spanner, A. Are Lick Mats Actually Good For Dogs & Cats?. Walkerville Vet (ปรับปรุง ต.ค. 2026)
เกี่ยวกับผู้เขียน: ทีม SawasdeeDog รวบรวมและตรวจข้อมูลจากแหล่งอ้างอิงข้างต้น ทีมไม่ใช่สัตวแพทย์ และไม่ได้รับเงินจากแบรนด์ใดเพื่อแนะนำสินค้าในบทความนี้
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยของสัตวแพทย์ · ตรวจข้อมูลล่าสุด พฤศจิกายน 2026
